Smederevo

smederevo

Nema mnogo gradova na svetu poput Smedereva; gradova čija je istorija toliko bogata, prožeta nesvakidašnjim velikim duhom. Taj nesvakidašnji duh Smedereva ogleda se u samoj prvobitnoj ideji o njegovom nastanku. Smederevo se nije izrodilo iz naselja, nije iz sela preraslo u grad, ono je oduvek bilo i zauvek će biti jedan neverovatan grad. Da, zaista je neobično, ali ovaj grad je podigao čuveni despot Đurađ Branković sa samo jednom namerom u svom srcu – da podigne jednu neverovatnu prestonicu. I u tome je uspeo. Kakva je to samo bila prestonica srpske srednjovekovne države! Ona je bila jedan veliki centar privrednog i crkvenog života, ona je bila mesto podložno uticajima i istočnih i zapadnih kultura, bila je to prestonica kakvu danas niko nema. Jedan od najobrazovanijih evropskih vladara u tom periodu, despot Đurađ Branković imao je neverovatno veliku bibilioteku, i na njegovom dvoru su napisane 24 knjige… Grad je odisao duhovnošću, i umeo je svaki događaj da obeleži na prikladan način; posebno se pisalo o tome kakav je bio doček moštiju Svetog Luke.Tada, u tom zlatnom dobu Smedereva ( prva polovina XV veka), podignuta je čuvena Smederevska tvrđava koja je do dana današnjeg, posle svih istorijski važnih dešavanja, tu i predstavlja jedinstven simbol ovog velikog grada.

Smederevska tvrđava uvek je imala veliki značaj za ovaj grad, pa tako danas predstavlja nezaobilaznu turističku atrakciju svakog posetioca, i omiljeno mesto za šetnju njegovih stanovnika. Jedna je od najvećih tvrđava u Evropi i zauzima prostor od 11 hektara, njena lepota se ogleda u njenoj poziciji i samoj građi. Ušuškana je na prelepoj obali Dunava, kod ušća reke Jezave, a zidana je nalik Carigradskoj tvrđavi.

Kao što to obično biva, razna istorijska dešavanja diktiraju mnogo toga, između ostalog i izgled i razvoj jednog grada. I tako se sudbina Smedereva, nekadašnje prestonice srednjovekovne srpske države, poigrala i dozvolila da ono padne u ruke turaka. Za vreme austro-turskih ratova u XVII veku najviše razaranja se desilo na ovom području, i razvoj grada je stagnirao. Ipak i pored svih dešavanja koja su veoma razorno uticala na privredu, ekonomiju i kulturni razvoj ovog grada, on nikada nije prestajao da ima jednu od značajnijih uloga u našoj državi. Tako je početkom XIX veka, kao jedno od razvijenijih gradskih naselja, on bio sedište Sovjeta. Smederevo je uvek imalo svoje posebno mesto u našoj državi i u srcu svih nas.

Koliko je ovaj grad na svoj način poseban, i koliko ga ljudi prilikom prve posete instinktivno zavole svedoče i reči, našeg poznatog pisca, Milorada Pavića koje je upotrebio kako bi pokušao da opiše lepote i čudesa ovog grada: „Predeo slikan čajem“. Možda je ipak najbolje ostaviti piscima da govore o ovom gradu, jer kao što smo videli iz prethodne rečenice, oni to svakako najbolje čine; a, mi ćemo nastaviti sa opštim informacijama o ovom lepom gradu.

Smederevo pripada Podunavskom okrugu, s obzirom na to da se je smešten na prelepim obalama naše najznačajnije reke, Dunava; veoma blizu ušća Velike Morave u Dunav. Severoistočna Srbija se može pohvaliti ovim prelepim gradom sa dugom istorijom, koji se nalazi na nadmorskoj visini od 73 metara, a koji je od glavnog grada naše zemlje, Beograda, udaljen manje od 50 kilometara. U ovom ne tako velikom ali prelepom gradu, svoje mesto za život pronašlo je oko 64.000 stanovnika. Njegov položaj idealan je za razvoj turizma, jer je veoma dobro saobraćajno povezan sa ostalim krajevima naše zemlje, a i šire. Naime, čuveni međunarodni put E-75 koji iz zapadne i srednje Evrope, preko Balkanskog poluostrva vodi prema Bliskom i Srednjem istoku, prolazi na svega deset kilometara udaljenosti od ovog grada. Osim ovog kopnenog koridora koji je od velikog značaja za našu zemlju uopšte, Smederevo se nalazi i pokraj važnog vodenog koridora VII, odnosno Dunavskog koridora. U pitanju je jedan od najvažnijih evropskih puteva, koji zajedno sa rekama Rajnom i Majnom pravi najvažniji vodeni put na celom konitnentu. Ovi putevi od izuzetnog su značaja i za sam grad Smederevo koji na osnovu njih može lakše razvijati svoju turističku ponudu.

Prvi put se ime ovo značajnog i lepog grada u pisanim dokumentima pominje još u davnoj 1019. godini u Povelji vizantijskog cara Vasilija II. U pitanju je bilo delo koje govori o Braničevskoj eparhiji Ohridske episkopije. Mnogo se pisalo o poreklu i značenju imena Smederevo, ali samo jedna, precizna i tačna informacija ne postoji. Jedni izvori kažu da je ime Smederevo zapravo složenica dve reči – smet i drevo (guste hrastove šume na ovoj teritoriji to podržavaju J ), drugi izvori kažu da to ime vuče poreklo od srednjovekovnog muškog imena Smender, dok treći izvori kažu da je poreklo ovog imena iransko-hazarsko, a Smender na iranskom znači – krajnja vrata. Bilo kako bilo, ovaj prelepi grad nosi svoje interesantno ime već dugi niz vekova.

Turisti će svakako uživati u šetnji ovim gradom, obilaskom te čuvene Smederevske tvrđave ili šetnjom duž obale Dunave; a i to nije sve kada je reč o turističkim atrakcijama u ovom gradu, jer ono što će Vam zasigurno okupirati pogled su i : Centar za kulturu Smederevo, Crkva Svetog Georgija, Karađorđev dud, Muzej, Crkva Uspenja Presvete Bogorodice na Starom smederevskom groblju, TC „Danibus“, prelepa zgrada Okružnog suda, Radio Smederevo… Od svih ovih građevina i atrakcija najviše pažnje privlače Smederevska tvrđava, ali i Crkva Svetog Georgija koja je delo Andreja Damjanovića iz 1854.godine i u pitanju je delo koje je načinilo prekretnicu u srpskoj arhitekturi ka novom nacionalnom stilu. Ona se nalazi u okviru prelepog smederevskog trga. Dobrodošli u jedan od najznačjanih gradova u našoj skromnoj istoriji, dobrodošli u Smederevo.