Banja Koviljača

Istorija Banje Koviljače

Banja KoviljačaKao i mnoge druge banje u Srbiji, i Banja Koviljača može se pohvaliti dugom istorijskom i lečilišnom tradicijom.  Još od vremena starih Rimljana, pa čak i ranije, područje ove banje, bilo je naseljavano. Na osnovu arheoloških ostataka zaključeno je da se na prostoru današnje banje, u vreme Starog Rima, nalazilo veliko rimsko naselje Genzis. Tokom Srednjeg veka, izvori lekovite vode , bili su izuzetno posećeni od strane običnog naroda koji je pohodio prostore Banje Koviljače u nadi za izlečenje.

banja-koviljaca-istorija

Najstariji pisani izvori koji pominju Banju Koviljaču su putopisi iz 16. veka (najstariji potiče iz 1528. godine). U ovim putopisima, Banja Koviljača pominje se samo kao Koviljača, a smeštena je u nahiji Bohorini.

Tokom 18. veka, Turci, u velikom broju, posećuju Banju Koviljaču, tada često nazivanu Smrdan Banjom zbog njenih sumporovitih voda, koje su plavile jaruge i leti umele posebno neprijatno da zaudaraju. Ujedno, zbog nepostojanja, bilo kakvih zatvorenih banjskih objekata u to vreme, Banja Kovilajča je nazivana i banjom na otvorenom.

Početkom 19. veka, Banja Koviljača je već  bila na pragu preokreta koji će je svrstati među najpopularnije srpske banje. Već početkom 19. veka, posetioci Banje Koviljače su istaknuti Srbi, poputa Vuka Karadžića koji je živeo u susednom Tršiću i često doloazio da svoje zdravstvene probleme ublaži blagotvornim dejstvima ove banje. Osim njega neki važniji posetioci iz ovog perioda bili su Dositej Obradović i Karađorđe.

Godine 1836., u vreme vladavine Miloša Obrenovića kaptiran je njen glavni izvor, da bi nedugo potom, 1858. godine, u Banji Koviljači bila izgrađena prva zgrada za smeštaj gostiju, koja je brojala 10 kreveta.  Obrenovići su nastavili da svoju pažnju poklanjaju ovoj banji, pa je tokom vladavine Mihaila Obrenovića 1867. godine, banja stavljena pod zaštitu države. Narodu okruga Podrinjskog banja je vraćena u vreme vladavine Aleksandra Obrenovića, tačnije 1898. godine, odlukom narodne skupštine.

stare slike banje koviljace

Politička previranja u Srbiji kraja 19-og i početka 20- og veka, konačno su dovela do zbacivanja dinastije Obrenović i Majskog prevrata 1903. godine, nakon čega je na srpski tron seo Petar I Karađorđević. Ovaj vladar je za Banju Koviljaču učinio mnogo toga. Već 1908, u njoj je izgradio prvo sumporno kupatilo, a 1910. godine u saobraćaj je puštena pruga Šabac – Koviljača, koja je njegovim zalaganjem u potpunosti završena tokom naredne dve decenije.

U ovom periodu, od početka 20. veka, pa do početka Drugog svetskog rata, Banja Koviljača prolazila je kroz period intezivnog razvoja, širenja kapaciteta i modernizacije. Postala je mondesko mesto, u kome su srpski velikani podizali luksuzne vile, a u osvit Drugog svetskog rata tu je podignut i popularni Kur salon,   u kom se okupljala srpska elita. Kur salon poznat je i po tome što je u njemu bila otvorena prva balkanska kockarnica.

banja-koviljaca-kur salon

Drugi svetski rat, vratio je Banju Koviljaču godinama unazad.  Tokom njega, ona je izuzetno stradala, i kada se rat okončao prvo se pristupilo  obnovi razrušenog i nadknađivanju inventara koji je bio uništen ili pokraden. Tek nakon toga otpočela je postepena modernizacija i proširenje turističkih kapaciteta banje.

Danas je Banja Koviljača jedna od najposećenijih srpskih banja, koju krasi epitet Kraljevska banja, stečen zbog značaja koji je imala kroz istoriju i pažnje koju su joj poklanjali srpski vladari.

Geografija Banje Koviljače

Banja Koviljača smeštena je u zapadnoj Srbiji u veoma živopisnom predelu Podrinja koji je sa jedna strane otvara nepreglednim mačvanskim ravnicama, a sa druge, zatvara plećima Gučeva, Sokolskih planina, Cera i Boranje. Pripada opštini Loznica i Mačvanskom okrugu. Ovaj prirodni ambijent obogaćen je lavirintom velikog broja reka, među kojima, svakako, dominira Drina, ali treba pomenuti i Jadar, Lešnicu, Račevinu i Azbukovicu. Zbog njene ušuškanosti u prelepoj dolini Drine, Banja Koviljača dobila je još jedan naziv – Podrinjska lepotica.

banja-koviljaca-geografski-polozaj

Umereno kontinentalna klima, guste šume i Drina, vazduh ove banje čine čistim i svežim čak i tokom letnjih vrućina. Ovi faktori uticali su na to da Banja Koviljača bude proglašena klimatskim mestom tj. vazdušnom banjom, iako se nalazi na za takva mesta neuobičajeno niskoj nadmorskoj visini od svega 128 m.

Banja Koviljača nalazi se pokraj magistralnog puta Zvornik – Loznica, ispod legendarnog Koviljkinog grada.  Iz Beograda do Banje Koviljače vodi drumski put Beograd – Ruma, a potom regionalni put Ruma – Šabac – Loznica – Banja Koviljača. Dužina ovog puta je  143 km. U neposrednoj blizini Banje Koviljače je i granica sa Bosnom i Hercegovinom, a od dva granična prelaza prema ovoj zemlji ( Trbušnica i Mali Zvornik), banja je udaljena 5 i 10 km. Od Valjeva Banja Koviljača udaljena je 80 km, od Loznice svega  6 km, a od Zvornika  nepunih 20 km.

Lečenje i indikacije u Banji Koviljači

Lečenje u Banji Koviljači sprovodi se u Specijalnoj bolnici za rehabilitaciju Banja Koviljača.  Od prirodnih lekovitih faktora u ovoj bolnici koriste se termo-mineralne vode Banje Koviljače, kao i peloid – mineralno blato. Voda pripada kategoriji kalcijum – natrijum – hidrokarbonata i veoma sulfidnih hipotermi.  Više izvora sumporovite (19°-28° C) i gvožđevite (14–15° C) vode nalaze svoju primenu u lečenju kroz terapije kupanjem (lokalnog i  opšteg karaktera), kao i ispijanjem i orošavanjem/inhaliranjem.

lecenje u banji koviljaci

Peloid Banje Koviljače spada u slabo alkalni, redukcioni peloid., čija priprema za upotrebu podrazumeva donošenje mineralnog blata sa prostora Banje Koviljače i stavljanje u posebne blatne bazene. Peloid se tada pomeša sa sumporovitom vodom,  nakon čega je potrebno 2 – 3 godine uz povremeneo mešanje,  da ovo blato sazri, kako bi moglo biti upotrebljeno u vidu različitih blatnih pakovanja.

Indikacije za lečenje u Banji Koviljači su :

  • reumatična oboljenja,
  • degenerativne promene zglobova i kičmenog stuba
  • diskus herniju i stanja nakon operacije diskus hernije
  • osteoporozu
  • posttraumatska stanja gornjih i donjih ekstremiteta i kičmenog stuba
  • lakša oštećenja centralnog nervnog sistema
  • lezije perifernih nerava
  • mišićna oboljenja
  • pojedina ginekološka i kožna oboljenja
  • sterilitet
  • limfedem

Smeštaj u Banji Koviljči

Posetioci Banje Koviljače, mogu izabrati smeštaj u skladu sa sopstvenim potrebama i budžetom. Dva veka konstantne zainteresovanosti za ovu banju, uslovila su razvijenost turističkih i ugostiteljskih objekata, pa su u ponudi hoteli, vile apartmani, pansioni, odmarališta, sobe kao i naravno Specijalna bolnica za rehabilitaciju.

smestaj-u-banjama-srbije-banja-koviljaca

Specijalna bolnica za rehabilitaciju Banja Koviljača raspolaže sa 416 ležaja, raspoređenih između luksuznih apartmana i jednokrevetnih i dvokrevetnih soba, B kategorije.  Svakako treba pomenuti i Hotel “Royal Spa”, koji je ovogodišnji dobitnik nagrade za kvalitet ugostiteljske usluge na Međunarodnom sajmu turizma održanom u Novom Sadu.

Sve u svemu, smeštaj je moguće potražiti u luksuznim i manje luksuznim hotelima, apartmanima, vilama od kojih su neke stare i jedan vek, ali je moguće iznajmiti i sobe, za one kojima je smeštaj manje važan.

Turizam

Turistički sadržaj Banje Koviljače je bogat i raznovrstan. Tokom letnjih meseci, smenjuje se najveći broj kulturnih i sportskih manifestacija, ali ovakva dešavanja iako proređena postoje tokom cele godine. Likovna kolonija, folklorna i razna druga kulturno umetnička društva, Đački Vukov sabor samo su neke od manifestacija, kojima je domaćin Banja Koviljača.

Drinska regata, održava se unazad pet godina, a organizuje je opština Loznica u saradnji sa opštinama Mali Zvornik i Zvornik u Republici Srpskoj. Regata nosi zvaničan naziv “U ritmu Drine i plesa”, a kreće iz Malog Zvornika, odakle se spustom dugim 18 km, i trajanja nešto više od 3 sata stiže do Žićine plaže u Banji Koviljači.

dzipijada-gucevo-banja-kovljaca

Popularni događaj je i Džipijada, koje se održava dva puta godišnje pod pokroviteljstvom Auto – moto kluba “Ekstrem015”.

Ljubitelji pecanja, u Banji Koviljači mogu uživati u Somovijadi – ribolovnoj sportsko-turističkoj manifestaciji, koja iz godine u godinu okuplja sve više učesnika i posetilaca zbog čega je poprimila međunarodni karakter.

Onima koji preferiraju aktivniji odmor, Banja Koviljača nudi mnoštvo terena za sportove poput fudbala, tenisa, odbojke i rukometa, al i nešto ekstremnije aktivnosti poput paraglajdinga. Za ovaj sport koristi se planina Gučevo, odakle se mogu izvesti tandemski letovi, tokom kojih se savlađuje visinska razlika od preko 600 metara.

somovijada u banji koviljaci

Na ovim prostorima istorija je ostavila arheološke tragove u vidu Soko grada, kojeg je sagradio despot Stefan Lazarević. Manastir Tronoša završen je 1317. godine, a njegova gradnja započeta je u vreme vladavine kralja Dragutina. Gosti Banje Koviljače, takođe mogu obići i manastir Sv. Nikolaja.

Ljubiteljima istorije, biće zanimljiv podatak da je na obroncima Gučeva, vođena prva rovovska bitka na svetu. Poginulima tokom 1914. godine, na vrhu ove planine je podignut spomenik, do koga je iz Banje Koviljače lako stići.

Banjski potencijal Srbije je izuzetan. Razlozi za posete banjama su raznoliki, ali je ta raznolikost uglavnom ista. Međutim bilo da Vam je potreban medicinski tretman, odmor ili dolazite na neku od manifestacija, u Banji Koviljači neće biti dosadno niti će Vas ostaviti ravnudušnim.